ورلد بوک وبلاگی با مطالب جالب و کاربردی برای زندگی بهتر

ورلد بوک وبلاگی با مطالب جالب و کاربردی برای زندگی بهتر

امام علی(ع) : آدم عاقل کسی است که حتی یک نَفَس از عُمر خود را در چیزی که برایش سودی ندارد به هَدَر نمی دهد.هر روزی که بگذرد قسمتی از وجود تو را با خود میبرد

پاداش درود فرستادن بر فاطمه سلام الله علیها

 پیغمبر اکرم (صلی الله علیه و آله و سلم) به فاطمه سلام الله علیها فرمودند: 

«مَن صَلّی عَلَیْکِ غَفَرَ اللهُ لَهُ وَ اَلحَقَهُ بِی حَیْثُ کُنْتُ مِنَ الْجَنَّةِ» "(1)

ای فاطمه! هر که بر تو صلوات فرستد؛ خدای متعال همه‌ گناهان او را می‌بخشد و هر جا که من در بهشت باشم؛ خدا او را در بهشت به من ملحق می‌کند.

و این صلوات چقدر زیباست:

 «اَللّهُمَّ صَلِّ عَلیٰ فاطِمَةَ و اَبِیها وَ بَعْلِها وَ بَنِیها وَ السِّرِّ المُستَودَعِ فیها، بِعَدَدِ ما اَحَاطَ بِهِ عِلْمُکَ» 

خداوندا به مقدار علمِ بی پایانت بر فاطمه و پدرش و شوهرش و فرزندانش و رازی که در او قرار داده شده، صلوات و درود بفرست.
 

بحارالانوار جلد 43 ص55 

رسول خدا (صلی الله علیه و آله) فرمودند:

دوستی فاطمه در صد جایگاه به حال انسان سودمند است که راحت‌ترین آنها عبارت‌اند از: 

مرگ، قبر، میزان، سنجش، محشر، و پل صراط و حساب‌کشی؛

پس دخترم فاطمه از هر کس راضی باشد، من از او خشنود می‌شوم و هر کس من از او راضی شوم خدا از او خرسند خواهد بود. 

هر کس فاطمه از او خشمگین باشد، من بر او خشم می‌کنم و هر کس من بر او خشم کنم، خداوند بر او غضب می‌کند.

فاطمیه ماثوره
بحارالانوار جلد ۷۲

فرارسیدن ایام فاطمیه اول بر عزاداران تسلیت باد

نقل شده از کانال تلگرامی قرآن کریم به نشانی quran_karimee@

اَللهُمَّ صَلِّ عَلی مُحَمَّدٍ وَ آلِ مُحَمَّدٍ وَ عَجِّل فَرَجَهُم وَالعَن اَعدَائَهُم اَجمَعین

رضایت مادر موجب دیدار امام زمان (عج) شد 
 

جناب شیخ محمد علی ترمذی در ابتدای جوانی با دو نفر از دوستان اهل علمشان قرار میگذارند که برای تحصیل علم به شهر دیگری روند، شیخ برای گرفتن اجازه نزد مادر میرود اما ایشان رضایت نمیدهند. شیخ از رفتن منصرف میشود ولی حسرت آموختن علم در قلبش باقی است تا اینکه روزی در قبرستان نشسته بود و به دوستانش فکر میکرد ... ناگاه پیرمردی نورانی نزدش می آید و میپرسد چرا ناراحتی؟ شیخ شرح حال خود را میگوید. پیرمرد میگوید: میخواهی من هر روز به تو درس دهم؟

شیخ استقبال میکند و دو سال از محضر ایشان استفاده میکند و متوجه میشود که این پیرمرد جناب خضر میباشد. روزی جناب خضر به شیخ میگوید: حالا که‌ رضایت مادر را بر میل خود ترجیح دادی تو را به جایی میبرم که برایت موجب سعادت است ... با هم حرکت میکنند و بعد از چند لحظه به مکانی سرسبز میرسند که تختی در کنار چشمه ای واقع بود و حضرت صاحب الامر بر آن نشسته بودند ...

از شیخ محمد علی پرسیدند: چطور این مقام را بدست آوردی که حضرت خضر تو را درس داده و به زیارت آقا ولیعصر ارواحنافداه مشرف شدی؟
شیخ گفت: آنچه پیدا کردم در اثر دعای مادر و رضایت او بود. 

منبع: شیفتگان حضرت مهدی علیه السلام

یکی از راههای نزدیک شدن به وجود مقدس امام زمان (عج الله تعالی فرجه الشریف) عمل کردن به این دستور الهی است یعنی: احسان به والدین
 

اللّهُــمَّ عَجِّــلْ لِوَلِیِّکَــــ الْفَــرَج 

نقل شده از کانال تلگرامی داروخانه معنوی به نشانی Manavi_2@

اَللهُمَّ صَلِّ عَلی مُحَمَّدٍ وَّ عَلی آلِ مُحَمَّدٍ کَمَا صَلَّیتَ عَلی اِبراهیمَ وَ عَلی آلِ اِبراهیمَ اِنَّکَ حَمیدٌ مَّجِیدٌ.

اَللهُمَّ بَارِک عَلی مُحَمَّدٍ وَّ عَلی آلِ مُحَمَّدٍ کَمَا بَارَکتَ عَلی اِبراهیمَ وَ عَلی آلِ اِبراهیمَ اِنَّکَ حَمیدٌ مَّجِیدٌ.


خداوندا بر محمد و آل محمد درود فرست، همان گونه که بر ابراهیم و آل ابراهیم درود فرستادی، راستی که تو ستوده شده و بزرگواری.
خداوندا بر محمد و آل محمد برکت نازل فرما، همان گونه که بر ابراهیم و آل ابراهیم برکت نازل فرمودی، به راستی که تو ستوده شده و بزرگواری.

شش نفر در تاریخ بسیار گریه کرده اند :

۱- حضرت آدم برای قبولی توبه اش آنقدر گریه کرد که رد اشک بر گونه اش افتاد.
۲- حضرت یعقوب به اندازه ای برای یوسف خود گریه کرد که نور دیده اش را از دست داد.
۳- حضرت یوسف در فراق پدر بسیار گریه کرد 
۴- فاطمه زهرا در فراق پدر آنقدر گریه کرد که اهل مدینه گفتند ما را به تنگ آوردی با گریه هایت…
یا شب گریه کن یا روز…
۵- امام سجاد چهل سال در مصیبت و عزای پدرش گریه کرد.
هر گاه آب و خوراکی برایش میاوردند گریه میکردند و می گفتند هرگاه قتلگاه فرزندان فاطمه را به یاد میاورم گریه گلویم را میفشارد.

۶- اما یه نفر خیلی گریه کرده و هنوز هم گریه می کند…

.....آقا من اصلا انتظار تو را برده ام ز یاد، 
با انتظارهای فراوانم از شما.....
بر شوره زار معصیتم گریه می کنی؛
جانم فدای دیده بارانی شما😭😭

اللّهُمَّ عَجِّـــل لِوَلیِّکَ الفَرَج

نقل شده از کانال تلگرامی داروخانه معنوی به نشانی Manavi_2@

اَللهُمَّ صَلِّ عَلی مُحَمَّدٍ وَ آلِ مُحَمَّدٍ وَ عَجِّـل فَـرَجَهُم 

راوی گـــــویــد؛

روزی با رسول اللّه (صلی الله علیه و آله) به طرف کوههای مدینه می رفتیم ، داخل بیابانی شدیم ، آن حضرت به من اشاره فرمودند ، نزدیک حضرت شدم.
حضرت ، پرنده کوری را بمن نشان دادند که در میان شاخه درختی بود و منقارش را به هم می زد.

حضرت رسول (صلی الله علیه و آله) فرمود :
متوجه می شوی که این پرنده چه می گوید؟
گفتم : نه ، یا رسول اللّه!
حضرت فرمودند می گوید :

《اللّهُمَّ اَنْتَ الْعَدْلُ الَّذی لا یَجُورُ ، حَجَبْتَ عَنّی بَصَری وَ قَدْ جِعْتُ فَاطْعِمْنی》
خدایا تو عادل هستی و ظلم نمی کنی ، چشم من کور است من گرسنه شده ام پس مرا طعام بده.

در این لحظه ملخی آمد و وارد دهان او شد ، و آن پرنده دهانش را بست.

 حضرت فرمودند :
می فهمی چه می گوید؟
گفتم : نه ، یا رسول اللّه !
حضرت فرمودند می گوید :

《مَنْ تَوَکّلَ عَلَی اللّهِ کَفاهُ وَ مَن ذَکَرَهُ لا یَنْساه》کسی که بر خدا توکل کند خداوند متعال او را کفایت فرماید و کسی که خدا را یاد کند ، خداوند او را فراموش نمی کند. 

مفاتیح الحاجات ، ص 97

نقل شده از کانال تلگرامی عالم پس از مرگ به نشانی Pas_As_Marg@

اَللهُمَّ صَلِّ عَلی مُحَمَّدٍ وَ آلِ مُحَمَّدٍ وَ عَجِّل فَرَجَهُم وَالعَن اَعدَائَهُم اَجمَعین

در مشکلات مختلف،باید به کدام یک از معصومین علیه السلام متوسل بشویم؟


مرحوم علامه مجلسی نقل میکند:

فردی به نام "ابوالوفای شیرازی" در زمان حکومت ابی علی الیاس زندانی و تهدید به قتل شد.

ایشان متوسل به حضرات اهل بیت علیه السلام میشود.

شب در عالم رؤیا، حضرت رسول الله صلی الله علیه و آله را زیارت میکند. حضرت میفرمایند:

در حوائج دنیوی به من متوسل نشو،
به دخت گرامی ام متوسل نشو،
به حسن و حسین علیه السلام هم متوسل نشو،
بلکه در امور بلند و معنوی به این ها متوسل شو.

از امام باقر و امام صادق علیه السلام آخرت را بخواهید،
از امام زین العابدین علیه السلام، دفع شرّ سلاطین و شیاطین را بخواهید،
از امام موسی بن جعفر علیه السلام عافیت را بطلبید،
اگر در مسافرت به مشکل برخورد کردید به امام رضا علیه السلام استغاثه کنید.

آنگاه فرمودند:

ولی اگر کارد به استخوان رسید و شمشیر به گردنت رسید، یوسف زهرای اطهر فرزندم را صدا بزن و بگو:
یا صاحبَ الزَّمان اَنا مُستَغیثٌ بکَ
یا بگو:
الغَوثَ اَدرِکنی.
"مهدی جان؛من به تو پناهنده شدم. به فریادم برس؛
یا غوث حقیقی؛ به فریادم برس..."

ابوالوفا میگوید:
من این جملات را در عالم رؤیا گفتم و از خواب پریدم.

یک وقت دیدم مامورین ابی علی الیاس آمدند و ما را پیش او بردند.
وی گفت:
به چه کسی متوسل شدی؟
گفتم:
به منجی عالم بشریت، مصلح حقیقی،به فریاد درماندگان و بیچارگان!

سپس معلوم شد در خواب به ابی علی الیاس گفته بودند:
اگر دوست ما را رها نکنی نابودت میکنیم و حکومتت را بهم میریزیم...

بعد مبلغی پول و هدایا به ابوالوفا داد و آزادش کرد.

نکته: اهل بیت علیهم السلام خودشان تقسیم کار فرموده اند،این یک تقسیم کار در عرصه هستی است،
اختلاف در شأن و مقام و منزلت نیست و در مرتبه نورانیت و حقیقت هیچ اختلافی نیست

بحارالانوار،جلد 53 ،ص67

نقل شده از کانال تلگرامی عالم پس از مرگ به نشانی Pas_As_Marg@

اَللهُمَّ صَلِّ عَلی مُحَمَّدٍ وَّ عَلی آلِ مُحَمَّدٍ کَمَا صَلَّیتَ عَلی اِبراهیمَ وَ عَلی آلِ اِبراهیمَ اِنَّکَ حَمیدٌ مَّجِیدٌ.

اَللهُمَّ بَارِک عَلی مُحَمَّدٍ وَّ عَلی آلِ مُحَمَّدٍ کَمَا بَارَکتَ عَلی اِبراهیمَ وَ عَلی آلِ اِبراهیمَ اِنَّکَ حَمیدٌ مَّجِیدٌ.


خداوندا بر محمد و آل محمد درود فرست، همان گونه که بر ابراهیم و آل ابراهیم درود فرستادی، راستی که تو ستوده شده و بزرگواری.
خداوندا بر محمد و آل محمد برکت نازل فرما، همان گونه که بر ابراهیم و آل ابراهیم برکت نازل فرمودی، به راستی که تو ستوده شده و بزرگواری.

در مشکلات مختلف،باید به کدام یک از معصومین علیه السلام متوسل بشویم؟


مرحوم علامه مجلسی نقل میکند:

فردی به نام "ابوالوفای شیرازی" در زمان حکومت ابی علی الیاس زندانی و تهدید به قتل شد.

ایشان متوسل به حضرات اهل بیت علیه السلام میشود.

شب در عالم رؤیا، حضرت رسول الله صلی الله علیه و آله را زیارت میکند. حضرت میفرمایند:

در حوائج دنیوی به من متوسل نشو،
به دخت گرامی ام متوسل نشو،
به حسن و حسین علیه السلام هم متوسل نشو،
بلکه در امور بلند و معنوی به این ها متوسل شو.

از امام باقر و امام صادق علیه السلام آخرت را بخواهید،
از امام زین العابدین علیه السلام، دفع شرّ سلاطین و شیاطین را بخواهید،
از امام موسی بن جعفر علیه السلام عافیت را بطلبید،
اگر در مسافرت به مشکل برخورد کردید به امام رضا علیه السلام استغاثه کنید.

آنگاه فرمودند:

ولی اگر کارد به استخوان رسید و شمشیر به گردنت رسید، یوسف زهرای اطهر فرزندم را صدا بزن و بگو:
یا صاحبَ الزَّمان اَنا مُستَغیثٌ بکَ
یا بگو:
الغَوثَ اَدرِکنی.
"مهدی جان؛من به تو پناهنده شدم. به فریادم برس؛
یا غوث حقیقی؛ به فریادم برس..."

ابوالوفا میگوید:
من این جملات را در عالم رؤیا گفتم و از خواب پریدم.

یک وقت دیدم مامورین ابی علی الیاس آمدند و ما را پیش او بردند.
وی گفت:
به چه کسی متوسل شدی؟
گفتم:
به منجی عالم بشریت، مصلح حقیقی،به فریاد درماندگان و بیچارگان!

سپس معلوم شد در خواب به ابی علی الیاس گفته بودند:
اگر دوست ما را رها نکنی نابودت میکنیم و حکومتت را بهم میریزیم...

بعد مبلغی پول و هدایا به ابوالوفا داد و آزادش کرد.

نکته: اهل بیت علیهم السلام خودشان تقسیم کار فرموده اند،این یک تقسیم کار در عرصه هستی است،
اختلاف در شأن و مقام و منزلت نیست و در مرتبه نورانیت و حقیقت هیچ اختلافی نیست

بحارالانوار،جلد 53 ،ص67

نقل شده از کانال تلگرامی عالم پس از مرگ به نشانی Pas_As_Marg@

اَللهُمَّ صَلِّ عَلی مُحَمَّدٍ وَّ عَلی آلِ مُحَمَّدٍ کَمَا صَلَّیتَ عَلی اِبراهیمَ وَ عَلی آلِ اِبراهیمَ اِنَّکَ حَمیدٌ مَّجِیدٌ.

اَللهُمَّ بَارِک عَلی مُحَمَّدٍ وَّ عَلی آلِ مُحَمَّدٍ کَمَا بَارَکتَ عَلی اِبراهیمَ وَ عَلی آلِ اِبراهیمَ اِنَّکَ حَمیدٌ مَّجِیدٌ.


خداوندا بر محمد و آل محمد درود فرست، همان گونه که بر ابراهیم و آل ابراهیم درود فرستادی، راستی که تو ستوده شده و بزرگواری.
خداوندا بر محمد و آل محمد برکت نازل فرما، همان گونه که بر ابراهیم و آل ابراهیم برکت نازل فرمودی، به راستی که تو ستوده شده و بزرگواری.

آیا حضرت مهدی (عج الله تعالی فرجه الشریف) از زمان ظهورش آگاهی دارد؟

با توجه به اين مسئله که امامان معصوم (عليهم السلام) از عالم غيبت خبر دارند و در مواقع نياز و ضرورت مطالب و حقايقى را دريافت مى کنند، مى توان گفت که خداوند از اين طريق هنگامه ظهور را به مهدى موعود (عج الله تعالی فرجه الشریف) الهام مى فرمايد: چنانکه امام صادق (علیه السلام) فرمود: امامى از ما غايب مى شود، پس چون خداوند اراده کند که او را آشکار و ظاهر گرداند، اثرى در دل وى پديد مى آيد، پس به اين گونه به امر پروردگار ظاهر مى گردد.(۱) علاوه بر اين؛ در روايتى از امام صادق (علیه السلام) آمده است: خداوند، قبل از وفات پيغمبر (صلی الله علیه و آله) مکتوبى بر او نازل کرد و فرمود: اى محمد! اين است وصيت من به سوى نجيبان و برگزيدگان از خاندانت. 

پيغمبر اکرم (صلی الله علیه و آله) گفت: اى جبرئيل! نجيبان چه کسانى هستند؟ فرمود: على بن ابيطالب و اولادش عليهم السلام. بر آن مکتوب چند مهر از طلا بود، پيامبر اکرم (صلی الله علیه و آله) آن را به امير المؤمنين (علیه السلام) داد و دستور فرمود: که يک مهر آن را بگشايد و به آنچه در آن است عمل کند، امير المؤمنين (علیه السلام) يک مهر را گشود و به آن عمل کرد، سپس آن را به پسرش حسن (علیه السلام) داد، او هم يک مهر را گشود، و به آن عمل کرد، و... و همچنين امام موسى بن جعفر (علیه السلام) به امام بعد از خود مى دهد، و تا قيام حضرت مهدى (عج الله تعالی فرجه الشریف) اين چنين ادامه دارد. (2)

از اين جهت بعيد نيست که امام غايب (عج الله تعالی فرجه الشریف) زمان وقت ظهور خويش را توسط اين وصيت مکتوبى که به عنوان دستور العمل نزد ايشان است مطلع شود. و اى بسا از جانب پيامبر اکرم (صلی الله علیه و آله) و امامان معصوم عليهم السلام، علايمى را براى حضرتش معين کرده باشند و با ظهور آن علايم، امام به وقت ظهورش آگاه شود. چنان که رسول خدا (صلی الله علیه و آله) فرموده است: هنگامى که موقع ظهور مهدى (عج الله تعالی فرجه الشریف) شود، خداى تعالى، شمشير و پرچم او را به صدا درآورده و مى گويند: اى دوست خدا! به پا خيز و دشمنان خدا را به قتل برسان).(۳)

منابع :
 ۱-مهدى موعود، ترجمه ونگارش على دوانى، ص۲۶۲
 ۲-اصول کافى مرحوم کلينى، ج۱، ص۲۸۰
 ۳-بحار الانوار، علامه مجلسى، ج۵۲، ص۳۱۱

اللّهُــمَّ عَجِّــلْ لِوَلِیِّکَــــ الْفَــرَج

نقل شده از کانال تلگرامی ارتباط با خدا به نشانی ertebat0bakhoda@

اَللهُمَّ صَلِّ عَلی مُحَمَّدٍ وَ آلِ مُحَمَّدٍ وَ عَجِّـل فَـرَجَهُم 

ملاقات با امام زمان (عج الله تعالی فرجه الشریف)

علامه مجلسی (ره) از قول پدرش نقل می كند كه می گفت:
در زمان ما شخص صالح و مؤمنی به نام امير اسحق استرآبادی (ره) بود كه چهل بار پياده به مكه رفته بود، و بين مردم مشهور شده بود كه او طی الارض دارد ، يعنی چندين فرسخ را در يك لحظه طی می كرده ، در يكی از سال ها او به اصفهان آمد. من باخبر شدم و به ديدارش رفتم. پس از احوالپرسی از وی پرسيدم:
- آيا شما طی الارض داريد؟ در بين ما چنين شهرت يافته است؟
در جواب گفت:
در يكی از سالها با كاروان حج به زيارت خانه خدا می رفتم به محلی رسيديم، كه آنجا با مكه هفت يا نه منزل (بيش از پنجاه فرسخ) راه بود. من به علتی از كاروان عقب مانده و كم كم به طور كلی از آن جدا شدم. و جاده اصلی را گم كرده حيران و سرگردان بودم.
تشنگی چنان بر من غالب شد كه از زندگی مأيوس گشتم. چند بار فرياد زدم:
- يا اباصالح! يا اباصالح! (امام زمان)! ما را به جاده هدايت فرما!
ناگاه شبحی از دور ديدم و به فكر فرو رفتم! پس از مدت كوتاهی آن شبح در كنارم حاضر شد. ديدم جوانی گندم گون و زيبا است كه لباس تميزی به تن كرده و سيمای بزرگان را دارد. بر شتری سوار بود و ظرف آبی همراه خود داشت. به او سلام كردم، جواب سلام مرا داد و پرسيد:
- تشنه هستی؟
- آری!
ظرف آب را به من داد و از آن آب نوشيدم. سپس گفت:
- می خواهی به كاروان برسی؟
مرا بر پشت سر خود سوار شتر كرد و به جانب مكه حركت كرديم. عادت من اين بود كه هر روز دعای حرز يمانی را می خواندم. مشغول خواندن آن دعا شدم. در بعضی از جمله ها آن شخص ايراد می گرفت و می گفت:
چنين بخوان!
چيزی نگذشت كه از من پرسيد:
- اينجا را می شناسی؟
نگاه كردم، ديدم در مكه هستم.
امر كردند:
- پياده شو!
وقتی پياده شدم، او بازگشت و از نظرم ناپديد شد. در اين وقت فهميدم كه او حضرت قائم (عج الله تعلی فرجه الشریف) بوده است.
از فراق او و از اينكه او را نشناختم متأسف شدم. بعد از گذشت هفت روز، كاروان ما به مكه رسيد.
افراد كاروان، چون از زنده ماندن من مأيوس شده بودند، يكباره مرا در مكه ديدند و از اين رو، بين مردم مشهور شدم كه من (طی الارض) دارم.
علامه مجلسی (ره) در پايان اظهار می كند كه پدرم گفت:
دعای حرز يمانی را نزد وی خواندم و آن را تصحيح كردم، شكر خدا كه او به من اجازه نقل و تصحيح آن را داد. 


بحارالانوار، ج 52، ص 175

الـلَّـهُـمَّ عَـجِّـلْ لِـوَلـیِـکَ ألْـفَـرَج

نقل شده از کانال تلگرامی عالم پس از مرگ به نشانی Pas_As_Marg@

اَللهُمَّ صَلِّ عَلی مُحَمَّدٍ وَ آلِ مُحَمَّدٍ وَ عَجِّل فَرَجَهُم وَالعَن اَعدَائَهُم اَجمَعین

چرا در قرآن تجسس حرام است؟

01:30 1400/9/26 - یوری بویکا

چرا در قرآن تجسس حرام است؟

تجسس به معنی سَرَک کشیدن و دخالت در امری بدون اجازه یا با اجازه‌ فرد مورد تجسس، اما بدون رضایت او. هیچ تجسسی دقیق و کامل نمی‌تواند باشد؛ لذا گمراهی متصور است.

1- هر انسانی عیب و گناه خود را از دیگران پنهان می‌کند، تجسس در زندگی مردم باعث می‌شود عیب آنها را بدانیم و به آنها بدبین شویم.

2- تجسس باعث می‌شود در مورد رفتار دیگران دچار قضاوت اشتباه شویم. فرض کنیم اگر در زندگی همسایه‌مان تجسس کنیم و ببینیم که دزدی می‌کند، پس منتظر عقوبت الهی در مورد او خواهیم شد و اگر این عقوبت را نبینیم، در عدالت الهی شک خواهیم کرد در حالی که شاید آن همسایه کار خیری می‌کند که همان کار خیر، گناه او را تکفیر می‌کند، ولی چون ما از کار خیرِ او بی‌خبریم، باعث گمراهی خودمان خواهیم شد.

3- تجسس باعث ایجاد حسادت در انسان می‌شود.

4- تجسس باعث ناامن شدن زندگی اجتماعی شده و بدبینی را در بین مردم نسبت به هم افزایش می‌دهد.

نقل شده از کانال تلگرامی کربلا به نشانی karballa_ir@

اَللهُمَّ صَلِّ عَلی مُحَمَّدٍ وَّ عَلی آلِ مُحَمَّدٍ کَمَا صَلَّیتَ عَلی اِبراهیمَ وَ عَلی آلِ اِبراهیمَ اِنَّکَ حَمیدٌ مَّجِیدٌ.

اَللهُمَّ بَارِک عَلی مُحَمَّدٍ وَّ عَلی آلِ مُحَمَّدٍ کَمَا بَارَکتَ عَلی اِبراهیمَ وَ عَلی آلِ اِبراهیمَ اِنَّکَ حَمیدٌ مَّجِیدٌ.


خداوندا بر محمد و آل محمد درود فرست، همان گونه که بر ابراهیم و آل ابراهیم درود فرستادی، راستی که تو ستوده شده و بزرگواری.
خداوندا بر محمد و آل محمد برکت نازل فرما، همان گونه که بر ابراهیم و آل ابراهیم برکت نازل فرمودی، به راستی که تو ستوده شده و بزرگواری.

وقتی کسی که عضو یک گروه اختصاصی است، مطلب یا مطالبی از محتوای آن گروه را به شکل‌های مختلف منتشر می‌کند، مرتکب رفتاری غیراخلاقی شده و به‌نوعی به اعتماد متقابل موجود در گروه پشت پا زده است. 

در محیط وب و فضای پیام‌رسان‌ها از قبیل تلگرام و واتساپ، گروه‌های عمومی عرصه عمومی محسوب می‌شوند و نقل مطلب دیگران بدون اجازه آنها جایز است و غیراخلاقی یا نقض حریم خصوصی نیست اما گروه‌های اختصاصی یا بسته، حریم خصوصی‌اند. هرگونه نقل مطلب افراد این نوع گروه‌ها، بدون اجازه خودشان، مصداق بارز نقض حریم خصوصی و کاملا غیراخلاقی است. هیچ‌ یک از اعضای این نوع گروه‌ها مجاز به انتشار مطالب این گروه به بیرون از گروه نیست.

کامبیز نوروزی، حقوقدان، در یادداشتی در روزنامه شرق نوشت: «اگر چه سالهاست با توسعه محیط وب، گسترش استفاده از انواع پیام‌رسان‌ها رواج یافته است اما هنوز مباحث زیادی در خصوص مسائل حقوقی و اخلاقی این محیط وجود دارد که درباره آنها چندان بحث نشده است. یکی از مباحث، بحث حریم خصوصی در گروه‌های پیام‌رسان‌ است. امروزه تشکیل گروه در محیط پیام‌رسان‌هایی همچون واتساپ و تلگرام امری رایج و متداول است. هر کاربر تلگرام و واتساپ دست‌ کم در چند گروه عضو است و در آنها متن یا عکس می‌گذارد. پرسشی که اینجا می‌خواهیم به آن پاسخ بدهیم، این است که آیا این گروه‌ها حریم خصوصی محسوب می‌شوند یا نه‌؟ در نتیجه آیا دیگر اعضای گروه می‌توانند بدون اجازه فرستنده متن یا عکس، مطلب او را برای افراد خارج از گروه یا گروه‌های دیگر اصطلاحا فوروارد کنند یا نه؟ آیا باید یک گروه تلگرامی یا واتساپی را حریم خصوصی تلقی کرد و بیرون‌ فرستادن مطالب را به‌ عنوان نقض حریم خصوصی و عملی غیراخلاقی دانست یا تمام گروه‌ها حریم خصوصی نیستند و هر عضو گروه می‌تواند هر مطلب را که مایل بود برای هر فرد یا گروه دیگری ارسال کند؟

برای پاسخ به این پرسش، ابتدا باید بر اساس استقرا و تجربه متعارف فعالیت گروه‌های رایج انواع گروه‌ها، محیط پیام‌رسان‌ها را تفکیک کنیم. معمولا در محیط پیام‌رسان‌ها، گروه‌ها به دو نوع تقسیم می‌شوند. برای سهولت بحث، آنها را گروه عمومی و گروه اختصاصی (یا بسته) می‌نامیم. گروه عمومی، به گروهی در محیط پیام‌رسان می‌گوییم که عضویت افراد در آن مبتنی بر آشنایی مستقیم نیست. همه اعضای گروه یکدیگر را نمی‌شناسند. اگر چه معمولا تعداد اعضای این نوع گروه‌ها زیاد است ولی تعداد ملاک نیست. مهم این است که آشنایی مستقیم بین آنها وجود ندارد بلکه فقط چیزهایی مانند اشتراک صنفی یا شغلی یا تحصیلی یا علایق ورزشی و هنری و مانند اینها مبنای تشکیل گروه است. چیزی شبیه یک جمعیت که در یک تریبون آزاد شرکت کرده‌اند. مدیر (ادمین) گروه می‌تواند بدون جلب نظر سایر اعضای گروه هر کس را خودش مایل بود در گروه عضو کند. گروه عمومی در واقع به نوعی «باز» محسوب می‌شود.

گروه اختصاصی یا گروه بسته اما بر اساس آشنایی مستقیم اعضای گروه تشکیل می‌شود. در این نوع گروه‌ها با عرفی که به‌تدریج شکل گرفته است، مدیر (ادمین) گروه نمی‌تواند هر کس را که خودش مایل بود به عضویت گروه درآورد بلکه نظر دیگران را نیز جویا می‌شود و با مجوز سایر اعضای گروه، کسی را به گروه اضافه یا از آن کم می‌کند. گروه اختصاصی ممکن است صرفا یک گروه دوستانه بسته برای گپ‌وگفت باشد. گاهی نیز اعضای یک جمع معین و خاص با موضوع و هدف معین‌اند؛ مانند تیم یک گروه پژوهشی، اعضای یک گروه ورزشی یا فیلم‌سازی یا هنری و امثال اینها، اعضای هیات‌ مدیره یک شخصیت حقوقی، اعضای یک واحد اداری، اعضای یک خانواده یا یک شبکه خویشاوندی، ساکنان یک آپارتمان و... . در این نوع گروه‌های تلگرامی یا واتساپی کس دیگری نمی‌تواند عضو شود، اعضا با یکدیگر آشنایی مستقیم دارند، شناخت دقیق یا نسبتا دقیق از هم دارند و بر اساس همین شناخت اعتماد نسبی بین آنها در جریان است. بسیاری اوقات تعارفات معموله بین آنها جاری نیست. گاه مطالب یا عکس‌هایی همخوان می‌کنند که در جاهای دیگر آنها را به کار نمی‌گیرند و... .

بعد از این تقسیم‌بندی برگردیم به پرسش اصلی. گروه عمومی را نمی‌توان حریم خصوصی تلقی کرد. با قدری مسامحه یک گروه عمومی را می‌توان به یک تریبون آزاد تشبیه کرد. آنجا افراد زیادی وجود دارند که شما نمی‌شناسید. مبنای تشکیل گروه اصولا آشنایی مستقیم و اشتراک فردی نیست. مانند یک تالار بزرگ است که آدم‌های متفاوت و مختلفی در آن حضور دارند که خیلی از آنها یکدیگر را نمی‌شناسند یا فقط به نام می‌شناسند. چنین گروهی حریم خصوصی نیست و باید آن را عرصه عمومی تلقی کرد. در مقام قیاس، اگر کسی در یک جلسه سخنرانی چیزی بگوید، چه سخنران باشد و چه تماشاچی، هر کس که آنجا حاضر است، می‌تواند آن گفته را در جاهای دیگر نقل کند. رفتارها و گفتارهای عرصه عمومی قابل نقل و انتشار هستند. حکم یک گروه عمومی نیز همین است. بنابراین اگر یک عضو گروه مطلب یک عضو دیگر گروه را بدون اجازه او برای افراد یا گروه‌های دیگر ارسال کند، مرتکب کار غیراخلاقی و نقض حریم خصوصی نشده است. در این موارد نمی‌توانیم بگوییم او از فضای اعتماد موجود در گروه سوءاستفاده کرده و حرمت گروه را شکسته است.

در گروه‌های اختصاصی (یا بسته) اما اوضاع کاملا متفاوت است. در مقام تشبیه، یک گروه اختصاصی مانند یک جمع دوستانه یا خانوادگی یا کاری محدود است. غیر را به این جمع راه نیست. اعضای گروه با شناخت یکدیگر و اعتماد متقابل گفت‌وگو می‌کنند. شما ممکن است در مقابل اعضای خانواده با لباس خانه بنشینید یا رفتارهای شوخ داشته باشید اما در مقابل دیگران معمولا با لباس مناسب‌تر قرار می‌گیرید و چنان رفتارهایی نمی‌کنید. در این نوع گروه‌ها، مباحث محدود به موضوعات کاملا مشخصی است که بین اعضای گروه وجود دارد. آنها خود را محرم یکدیگر دانسته و اعتماد متقابل در جریان است. در گروه‌های اختصاصی فقط کسانی حضور دارند که شناخت متقابل از هم دارند یا برای گپ‌وگفت یا برای کار معین با یکدیگر حرف می‌زنند. این گروه‌ها دقیقا و کاملا حریم خصوصی‌اند؛ بنابراین هیچ‌یک از اعضای گروه نمی‌تواند مطالب آن گروه را برای بیرون از گروه منتشر کند. مهم نیست که مطلب چیست، خوب است یا بد، زشت است یا زیبا، محرمانه است یا نه. نقل مطلب از گروه‌های اختصاصی به‌ طور مطلق نقض حریم خصوصی و عملی کاملا غیراخلاقی و سوءاستفاده از گروه است.

وقتی کسی که عضو یک گروه اختصاصی است، مطلب یا مطالبی از محتوای آن گروه را به شکل‌های مختلف منتشر می‌کند، مرتکب رفتاری غیراخلاقی شده و به‌نوعی به اعتماد متقابل موجود در گروه پشت‌ پا زده است. مثل این است که شما در یک جمع خانوادگی یا کاری یا دوستانه چیزی می‌گویید که این حرف را فقط آنجا می‌زنید نه جای دیگر، بعد یکی از حاضران گفته شما را برای کسانی دیگر عینا نقل می‌کند؛ عرف و اخلاق این عمل را چگونه قضاوت می‌کند و آن فرد را چه می‌نامد؟ به‌ طور کلی، در محیط وب و فضای پیام‌رسان‌ها از قبیل تلگرام و واتساپ، گروه‌های عمومی عرصه عمومی محسوب می‌شوند و نقل مطلب دیگران بدون اجازه آنها جایز است و غیراخلاقی یا نقض حریم خصوصی نیست اما گروه‌های اختصاصی یا بسته، حریم خصوصی‌اند. هرگونه نقل مطلب افراد این نوع گروه‌ها، بدون اجازه خودشان، مصداق بارز نقض حریم خصوصی و کاملا غیراخلاقی است. هیچ‌یک از اعضای این نوع گروه‌ها مجاز به انتشار مطالب این گروه به بیرون از گروه نیست.»

منبع: خبرگزاری ایسنا

اَللهُمَّ صَلِّ عَلی مُحَمَّدٍ وَ آلِ مُحَمَّدٍ وَ عَجِّـل فَـرَجَهُم